woensdag 7 november 2007

Visie: gezondheidszorg

Niemand zal ontkennen dat gezondheidszorg een fundamenteel recht is van elke mens. Wanneer men ziek valt, of men een operatie dient te ondergaan, moeten er mechanismen zijn in de maatschappij, die deze lotgevallen kunnen opvangen en hun levensstandaard garanderen.

De tendens is echter dat steeds meer weg wordt gegaan van de collectieve verantwoordelijkheid van onze gezondheidszorg. De collectieve verantwoordelijkheid dus waar de overheid, via zijn ziekenkas, de slachtoffers van een neergaande gezondheid opvangt. Iedereen weet wel dat het meeste overheidsgeld van de hoogste middenklasses komt en van het groot kapitaal. Logisch want als je niet veel hebt, kan je ook niet veel afgeven en vice versa. Vanuit die beredenering is het niet simpeler uit te leggen, dat elke verplaatsing van de overheidskas naar verzekeringen - wat meer en meer de tendens wordt - een verlegging is van lasten van het groot kapitaal naar lasten van het klein kapitaal. De gewone mens moet steeds meer inschieten voor eenzelfde gezondheidszorg. Dit terwijl de gezondheidssector enorme winsten genereert op de gezondheid, wat voor hun een economisch goed is. Ideologisch immoreel, gezondheid is een recht, geen koopwaar.

Een systeem van volledig gratis gezondheidszorg is niet haalbaar en heeft in het VK reeds aangetoond dat dat niet betaalbaar is en ten koste gaat van de kwaliteit. Een kwaliteit die in België van een uitzonderlijk hoog niveau is en zo behouden dient te blijven. Een basisopleg is dus essentieel om de zieken van de pseudo's te onderscheiden, én kwaliteit te blijven garanderen. Het probleem is echter dat de opleg voor medicatie en zorg, steeds grotere stukken hapt uit de koopkracht van onze loontrekkende en de toegankelijkheid ervan voor velen sterk achteruit gaat.

Het positieve aan het systeem in België is dat de verloning van de dokters efficiënter gebeurt dan bv. het Nederlandse systeem. Daar krijgen dokters maandelijks een bepaald deel van de ziektekas op basis van het aantal patiënten, die in hun database staan. De patiënten dienen voor verzorging ook niets te betalen in Nederland en kunnen rechtstreeks naar de dokter. De dokter, die toch zijn deel van de buit krijgt, werkt dus wanneer hij wil, waar hij wil. De patiënt is er niet meer dan een nummer.
Met als gevolg dat er enorme wachtlijsten ontstaan, er een slechtere service heerst en een soort van klasse-verzorging zich etaleert. In België wordt een dokter betaald per verzorgende actie, zijn wachtlijsten erg beperkt (hoewel dit voor sommige verzorgingstakken aan het kenteren is ten gevolge van de groeiende belangrijkheid van verzekeringen en de tendens van privé-hospitalen) en de huis-aan-huis service excellent.
Het probleem is echter dat er een zeer zware opleg is en dit drempelverhogend werkt, waardoor minder gegoeden - voornamelijk gepensioneerden die onder de armoedegrens leven - niet snel een dokter zullen raadplegen voor consultatie. Een nulfactuur is dus wel een goede oplossing voor zwakkere bevolkingsgroepen zoals gepensioneerden en kinderen. Het is de verantwoordelijkheid van de maatschappij om iedereen een betaalbare en toegankelijke verzorging aan te bieden. We willen hier geen Amerikaanse toestanden, waar we echter wel naar het evolueren zijn.

Enkele praktische voorbeelden:
  1. Hogere opleg en veel te dure medicijnen, dit tijdens massawinsten in de farmaceutische sector. Dafalgan is in Nederland zo vier keer goedkoper dan bij ons
  2. Het nog steeds enorm veel voorschrijven van merkproducten, terwijl generische producten even goed zijn én veel goedkoper, zowel voor de zieken als de overheid
  3. Verplaatsing van lasten van groot naar klein kapitaal, door steeds meer gezondheidszorg op te nemen in verzekeringen, met een gezondheidszorg in twee versnellingen
  4. De agressieve arbeidspolitiek die nu ook in de farmaceutische sector toeslaat (Janssen Farmaceutica die meer dan 700 mensen ontslaat)
  5. Patentnemingen op ernstige ziektes en hoofdzakelijk eenzijdige investering in onderzoek naar ziektes, die in het rijke Westen heersen. Onderzoek omwille van de winstmarges
  6. De tendens van privé hospitalen met kortere wachtlijsten, maar een betere toegankelijkheid als je een betere verzekering hebt. Een verzorgingsstaat van twee snelheden

Wat zou beter zijn? (nummer per nummer beantwoord)

  1. Tweejaarlijkse monopolie rechten voor een bepaald geneesmiddel van de producent die dat product het goedkoopste aanbiedt. Of prijsquota's gebaseerd op de productiekosten. Of meer economische democratie (zie 4)
  2. Artsen verplichten om generische middelen voor te schrijven
  3. Zoveel mogelijk afstappen van de verzekeringsgezondheidszorg
  4. Economische democratie in de farmaceutische sector. Met andere woorden, in winstgevende bedrijven, een inbreng in de bedrijfspolitiek van alle actoren betrokken tot deze sector
  5. Stimulatie van onderzoek en afnemen van patentnemingen op derdewereld ziektes
  6. Afstappen van de privatisering van onze hospitalen. Waarom een systeem afvoeren dat werkte voor de gehele bevolking en een systeem invoeren dat enkel voor een deel van de bevolking werkt?

(Heb je nog ideeën omtrent gezondheidszorg? Deel ze mee!)

2 opmerkingen:

Unknown zei

Bart,

Ik vind je ideeën en vaststellingen zeer positief en sociaal, maar ik vraag me wel af waar je vaststellingen op steunen. Bepaalde beweringen zijn verkeerd en de meeste voorstellen zijn reeds geruime tijd gerealiseerd, ofwel niet uitvoerbaar.
Enkele voorbeelden:
Artsen worden al enkele jaren op verschillende manieren aangemoedigd om generics voor te schrijven maar ik hoop ook dat je beseft dat een arts niet kan verplicht worden om generische geneesmiddelen voor te schrijven. Dit is niet de juiste oplossing voor alle patiënten, en het is belangrijker dat een patiënt een formule krijgt voorgeschreven die vanuit medisch oogpunt bij hem past (bvb vermijden dat patiënt allergisch is aan een bepaalde stof in de samenstelling van het geneesmiddel).
Artsen kunnen ook voorschrijven op stofnaam (moleculenaam) en dan heeft de patiënt (ism de apotheker)nog de keuze.
zie ook http://www.riziv.fgov.be/drug/nl/drugs/general-information/infopharma/faq/a5.htm

Verder werd vorig jaar het kiwimodel geïntroduceerd.
zie ook: http://www.medinews.be/full_article/detail.asp?aid=7139

Ik kan nog meer vermelden, maar ik ga ervan uit dat je al deze informatie ook zelf kan terugvinden. Zo niet, stuur ik ze gaarne door :-)
Ik weet dat klagen in dit land gemeengoed is, maar wij hebben hier een zeer goed systeem en de voorbije jaren is er enorm veel verwezenlijkt op sociaal vlak (rookverbod horeca, MAF, kiwi, extra tegemoetkomingen voor chronische zieken, enz enz).
Een hele reeks KB's en wetten liggen ook tijdelijk in de koelkast (doodskist?) omwille van de 'lopende zaken' en de vorming van een nieuwe regering.
Laat ons hopen dat de christen-democraten, die volksgezondheid binnenkort wschlk krijgen toegewezen dezelfde weg blijven bewandelen.

Sandra
(kabinet volksgezondheid)

Bart zei

Goeiedag Sandra, bedankt voor je reactie. Mijn visie is het basisfundament van waaruit ik de eindvisie ontwikkelen zal. Een startpunt als het ware, daar ik een echt groentje ben in politiek. Daarom ook dat ik alle vormen van kritiek sterk apprecieer, waar ik alleen maar van bijleer. Dus alle info die je hebt mag je zeker doorsturen. Ik sta er op.

De kritiek, die ik heb op het huidige kiwi-model is twee zijdig, die ook in je bronnen voorkomen.
Het grote nadeel is dat men de keuze nog steeds aan de arts over laat (met een minimale verplichting van 27% goedkope geneesmiddelen (niet noodzakelijk generieken). Ook de reclame campagne eromtrent is uitgewerkt, en uit zich in een terugval van het aandeel generieken van 10% en weer naar 9%. Dit terwijl onze buurlanden - die eveneens een uitgebreide farmaceutische sector hebben - tot 50% generieken voorschrijven (http://www.demorgen.be/dm/nl/993/Gezondheid/article/detail/47373/2007/10/22/Witte-geneesmiddelen-verliezen-terrein.dhtml). Er is een duidelijke mentaliteitsprobleem bij onze artsen, evenals de pharma.be reus -een verzameling van de niet-generieke pharmacie-, die alle truuks uit zijn trukendoos haalt om het kiwimodel te dempen.
Terwijl het toch essentieel is dat voor basismedicatie (statines, lysomucil, aspirine,...) een openbare aanbesteding het voor de consument een pak zou besparen.

Nee, men laat nog de relatief vrije keuze aan de arts - die van de generieken weer aan het afstappen is - en men verlegt lasten van de traditionele pharmaceutische sector naar de generische pharmaceutische sector (staat ook in jou bron).

Wat betreft het allergie standpunt, is het uiteraard vanzelfsprekend dat er verschillende varianten beschikbaar blijven. Maar de artsen bezitten voldoende informatie, en moeten in mijn ogen, verplicht worden om generieken voorschrijven, indien er geen rechtstreekse aantoonbare medische afwijkingen zijn. Het kan dus niet dat maar 10% generieken worden voorgeschreven, terwijl genoeg landen het goede voorbeeld geven.