De post en Europa

Om te beginnen, stellen we het duidelijke onderscheid tussen een overheidsbedrijf en een privé bedrijf vast op een sterk vereenvoudigde wijze. Een privé-bedrijf heeft als enig doel om winst te genereren om zijn aandeelhouders te plezieren. Een overheidsbedrijf heeft als enige doel om een break even te genereren om zijn bevolking – zijn aandeelhouders - te plezieren, of dit zou toch het doel moeten zijn. Vanuit dit oogpunt merk je al snel op dat er een delicaat uitgangspuntverschil is in de strategie van beide.
Nu, vanuit Europa is er de tendens om op systematische wijze alle genationaliseerde sectoren vrij te maken. De bevolking heeft men verblind met de belofte alsof het hen goedkoper uit gaat komen. Terwijl er genoeg tegenvoorbeelden zijn dat liberalisering van algemene nationale diensten het voor de gewone consument niet noodzakelijkerwijs goedkoper maakt.
Een bekend voorbeeld is het vrijmaken van het openbaar vervoer in Nederland dat de burger duurder uitkomt, het daarnaast onduidelijker maakt door de vele maatschappijen en slechtere arbeidsvoorwaarden. In eigen land merken we wat de gevolgen zijn, wat betreft de vrijmaking van o.a. de energiemarkt en de basisprijs van brood. De basisprijs van het brood is zo in enkele jaren met 20% gestegen van de laatste maximumprijs voor brood 1,61€ in juli 2004 naar 2€ en bij sommige bakkers reeds 2,5€ in 2007.

Liberalisering in de post - waarom?

De post is eenzelfde lot beschoren. Waar tot voor kort een overheidsmonopolie bestond in zo goed als alle Europese landen voor post minder dan 50 gram, zullen de overheden tegen 2011 verplicht worden om de postmarkt vrij te maken. De redenen voor liberalisering voor Europa zijn drieërlei. Enerzijds wil men dat het voor de consument beter wordt door meerkeuzetarieven en efficiëntere bezorging, maar ook door uitbreiding van de dienstverlening via elektronische post.
Laat me toe dit even in vraag stellen. Die elektronische postverdeling die bestaat reeds. In België noemt deze Mycertipost. Daar hoef je geen markt voor verder te liberaliseren.De meerkeuzetarieven waren in België reeds van toepassing. Maar laat het nu net even onze moderne post wezen, om vanaf vorig jaar alle post als prior te bezien. Waar is hier de nood voor liberalisering? Een efficiëntere bezorging? Kom, even serieus zijn. Onze post is modern en adequaat. De tijd terugdraaien naar voor de nationalisatie van de post is not done en geen oplossing. Een goed werkend systeem voer je niet af en vervang je niet door een instabiel en onoverzichtelijk systeem, zeker niet voor een basisdienst.

Liberalisering in de post - hoe?

Onder druk van landen zoals Portugal, Oostenrijk, enz, heeft men gelukkig kunnen bedingen dat dit kan onder zelf op te stellen randvoorwaarden. Zo stelt Johnny Thijs, de topman van De Post, voor om onze nationale Post te beschermen, door nieuwe bedrijven te verplichten zich te handhaven aan welbepaalde maatregelen. Binnen de nieuwe regelgeving wordt hiervoor ruimte voorzien om dit te bewerkstelligen, maar dan moet het effectief in voege gebracht worden in de nationale regelgeving. De drie maatregelen, die gedelegeerd bestuurd Thijs voorstelt om de service en prijs van de post - na afslanking weliswaar - te kunnen blijven garanderen, zijn:

• verplichten om dagelijks over het gehele land post te bedelen.
  
• niet werken met zelfstandige postbedelers - kosten 10€ per uur - maar werknemers - kosten min of meer het dubbele
  
• gelijke arbeids- en loonvoorwaarden door alle werknemers uit de sector in hetzelfde paritair comité onder te brengen

De consument

De consument is min of meer te categoriseren in twee groepen: bedrijven en de residentiële inwoners. In landen waar de postmarkt reeds geliberaliseerd is, is het voor de gewone consument, de residentiële inwoner, alles behalve goedkoper geworden. Gewone post van de residentiële inwoner is in Zweden zo tot 90% duurder geworden, waar het aan de andere kant voor bedrijven goedkoper geworden is. Kortom, lastenverplaatsing van groot naar klein kapitaal. De oorzaak ligt hem in de dagelijkse bedeling en ophaling te gaan opsplitsen onder verschillende postbedrijven. Dit zal het rendement per werknemer sterk verlagen en rechtstreeks resulteren in een verhoogde prijs om de kosten te kunnen dragen bij kleine postbestellingen.
Men kan zich eveneens afvragen hoe het sluiten - zie puntje werknemer - van 70% van de postkantoren een betere service zal garanderen voor de gewone consument.

De werknemer

Rechtstreeks heeft deze maatregel nu reeds invloed op de arbeidsvoorwaarden voor de postwerkers in ons land. Zo zijn er continue herstructureringen en sluitingen van postkantoren. Daarnaast kondigt men ook aan om komende jaren 1000 tot 1500 werknemers te ontslaan. 700 van de 1000 postkantoren dienen immers gesloten te worden om concurrentieel te blijven met nieuwe postbedrijven. Men dient zich steeds af te vragen, waar de liberaliseringsdruk zal zorgen voor een betere dienstverlening, basisprijs voor de gewone consument en betere arbeidsvoorwaarden.De werknemer wordt er weer de dupe van. Dit terwijl de post garant staat voor ruime winstmarges en in de eerste helft van 2006 maar liefst 113 miljoen euro winst - voor belasting - genereerde! Daarnaast wil gedelegeerd bestuurder Thys, voltijdse banen afvoeren om dubbel zoveel halftijdsen aan te nemen, omdat het financieel de post beter uitkomt. Snappen wie snappen kan.

De post moet mee met zijn tijd, akkoord. De consument moet goede service krijgen en een sterke prijs, akkoord. Maar wat als dat er al is? De logica in die drang naar constante liberalisatie van elke markt gaat me toch volledig voorbij. Het huidige postbeleid - onder liberaliseringsdrang - is sterk in vraag te stellen. Thys gaat in zijn beheer van pure winstmaximalisatie totaal over de schreef en ziet niet buiten zijn economisch denkkader. Waar zit het gezond verstand?

http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=VQ1KDGFR
http://www.europa-nu.nl/9353000/1/j9vvh6nf08temv0/vhmdhv4d7i5c
http://www.vrtnieuws.net/cm/vrtnieuws.net/nieuws/binnenland/071128_PostToekomst
http://www.post.be/site/nl/letters/national/e-Services/index.html
http://www.post.be/site/nl/postgroup/press/releases/2006/20060824.html